Το βάναυσο κεφάλαιο των μονομαχικών αγώνων στην αρχαία Ρώμη, των περίφημων munera gladiatoria, αποτέλεσε μία από τις πιο δημοφιλείς, βίαιες και οργανωμένες μορφές δημοσίου υπερθεάματος. Αρχικώς ξεκίνησαν ως θρησκευτικό τελετουργικό προς τιμήν των νεκρών και εν συνεχεία εξελίχθηκαν σε πολιτικό εργαλείο των αυτοκρατόρων για τον έλεγχο και την ψυχαγωγία των καταπονημένων μαζών. Εξου και η φράση του Ρωμαίου ποιητή Δέκιμου Ιουνίου Γιουβενάλη, ‘’panem et circenses’’(‘’άρτος και θεάματα’’), ήτοι η πολιτική τακτική της προσφοράς δωρεάν τροφής και ψυχαγωγίας στον λαό, με σκοπό την απόσπαση της προσοχής του από τα σοβαρά κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα. Τα τελευταία χρόνια οι μονομαχικοί αγώνες προσεγγίζονται υπό μία διαφορετική οπτική, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη συμβολική σημασία τους απ' ό,τι επέτρεψε ο διακεκριμένος Άγγλος ιστορικός Michael Grant (1914-2004), όταν τους περιέγραψε ως "αιμοδιψή ολοκαυτώματα στην αρένα" και "όργια σκληρότητας". Αυτή η οπτική ερμηνεύει την αρένα ως μια επικίνδυνη ζώνη στην οποία ωστόσο η τάξη και ο πολιτισμός συγκρούονται διαρκώς με το χάος και τη βαρβαρότητα, μέσω της οποίας αναδεικνύεται η αρετή, αναπαρίσταται η μυθολογία και αμφισβητείται συμβολικά ακόμη και ο θάνατος. Ο αδείμαντος Ηρακλής των Θηβών ή αλλιώς ο Hercules Invictus, αποτέλεσε την κατάλληλη θεότητα για λατρεία στο πλαίσιο των εν λόγω, πλήρη διατόρων κραυγών και αιμάτινων διαξιφισμών, αγώνων, όχι μόνο ως σιδηροπαγές πρότυπο ηρωισμού και δύναμης, αλλά διότι αναμετρήθηκε με τον ίδιο τον Θάνατο προκειμένου να σώσει την Άλκηστη, πραγματοποίησε κατάβαση στον Κάτω Κόσμο σώζοντας τον Θησέα και εν τέλει νίκησε τον θάνατο στο όρος Οίτη. Κατά την διάρκεια της επίγειας σταδιοδρομίας του, είχε αγωνιστεί διαρκώς κατά της βαρβαρότητας, που συμβολίζεται από τα τερατικά και τυρρανικά στοιχεία που κατατρόπωσε και αναφορικά με την Ιταλική χερσόνησο, μεταξύ αυτώ συγκαταλέγεται και ο πυρίπνοος γίγας Κάκος στον Αβεντίνο λόφο. Ως εκ τούτου ο θυμολέων Αλκείδης μας, αποτέλεσε το απόλυτο πρότυπο για τους μονομάχους της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, καθώς συμβόλιζε την υπέρτατη σωματική δύναμη, την αντοχή στον πόνο και κυρίως την νίκη έναντι του θανάτου. Οι μονομάχοι ως διάπυροι λάτρεις του, προσεύχονταν σε αυτόν ως προστάτη τους πριν από τους αγώνες και συχνάκις έφεραν ηράκλεια περιβολή μιμούμενοι την εμφάνισή του, κρατώντας ρόπαλα ή φορώντας δέρματα ζώων για να αντλήσουν από τη μυθική ισχύ του. Η εν λόγω εικαστική απόδοση μου, φέρει ως έμπνευση χάλκινες περικεφαλαίες μονομάχων οι οποίες ανάγονται στον 1ο αιώνα μ.Χ. και εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους, αποτελεί η ανάγλυφη προσωπογραφία του Ηρακλέους στην μετόπη, ξεκάθαρη αναφορά στον βαρύνοντα ρόλο του ήρωα εντός αγωνιστικού πλαισίου και όχι μόνο

Μελέτη με μολύβι.