ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

ΟΔΟΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ

Ο πρώτος των ηρώων επιστρέφει στον κόσμο

Η μυθολογία αποτελεί τη βιωματική αποτύπωση και διάδοση φυσικών φαινομένων, ανθρώπινων κατορθωμάτων και συλλογικών εμπειριών, εμπλουτισμένων με στοιχεία υπερβολής, συμβολισμού και αλληγορίας, από την Εποχή του Σιδήρου και ακόμη παλαιότερα, πριν από την εμφάνιση της συστηματικής ιστοριογραφίας.

Μυθολογία και Ιστορία έχουν κοινή καταβολή: την ανάγκη του ανθρώπου να διασώσει τη μνήμη του παρελθόντος και να κατανοήσει την προέλευσή του. Για αυτό και ο Βολταίρος χαρακτήρισε τη Μυθολογία «τη μεγαλύτερη αδελφή της Ιστορίας». Ο Άγγλος θεατρικός συγγραφέας Arthur Wing Pinero, από την άλλη, παρατήρησε πως το μέλλον δεν είναι παρά το παρελθόν που επιστρέφει από μια διαφορετική πόρτα.

Πράγματι, η γνώση της Ιστορίας αποτελεί μορφή αυτογνωσίας. Καλλιεργεί την κριτική σκέψη, μας βοηθά να αναγνωρίζουμε τα λάθη του παρελθόντος και να χαράσσουμε, με μεγαλύτερη επίγνωση, την πορεία προς το μέλλον.

Υπάρχουν ιστορίες που ανήκουν σε έναν τόπο και ιστορίες που ανήκουν σε μία εποχή. Ελάχιστες, όμως, κατάφεραν να υπερβούν τόπους, σύνορα, γλώσσες, θρησκείες και την αμείλικτη ροή του χρόνου, ώστε να εδραιωθούν στη συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας.

Αναμφίβολα, μία από αυτές είναι η ιστορία του αδείμαντου Ηρακλέους.

Ο Ηρακλής αποτέλεσε το απόγειο της ελληνικής μυθολογικής παράδοσης. Πριν από τρεις χιλιετίες, οι αρχαίες παραδόσεις άρχισαν να διασώζουν τη μορφή ενός ήρωα διαφορετικού από όλους τους άλλους. Ενός ανθρώπου τον οποίο η προφορική παράδοση προίκισε με υπεράνθρωπη δύναμη και ορμή, αλλά ταυτόχρονα με βαθιά ανθρώπινα πάθη, αδυναμίες και εσωτερικές συγκρούσεις.

Μία μυθική προσωπικότητα διττής καταγωγής, η οποία γνώρισε την απόλυτη δόξα αλλά και την ύστατη δοκιμασία, όταν στις φλόγες της Οίτης οδηγήθηκε από τη θνητή του υπόσταση προς την αποθέωση.

Υπήρξε κατατροπωτής τεράτων και τυραννικών δυνάμεων, υπερασπιστής των αδυνάτων και ακατάβλητος ταξιδιώτης. Ωστόσο, μεγαλύτερη όλων των δοκιμασιών του υπήρξε η αναμέτρησή του με τον ίδιο του τον εαυτό.

Η παράδοση σφυρηλάτησε την εικόνα ενός ακατάβλητου ήρωα που έφτασε στα όρια του τότε γνωστού κόσμου, κατέβηκε στο ερεβώδες βασίλειο του Άδη και έσωσε τον Θησέα, ενώ αργότερα αναμετρήθηκε ακόμη και με τον ίδιο τον Θάνατο, προκειμένου να σώσει την Άλκηστη.

Πρώτος άλωσε την Τροία, γονάτισε κάτω από τον έναστρο ουρανό και απαθανατίστηκε ως ο Ηρακλής εν γούνασιν. Τιμωρήθηκε, υπέφερε, λύγισε και, τελικά, όρθωσε ξανά το ανάστημά του.

Ίσως γι’ αυτό η ανθρωπότητα δεν τον λησμόνησε ποτέ.

Ο Ηρακλής της καλλίσφυρης Αλκμήνης επέζησε της εποχής που τον γέννησε. Το όνομά του ταξίδεψε από την Ελλάδα στη Μεσόγειο και από εκεί στην Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία. Κατέστη πρότυπο δύναμης και αρετής, ενέπνευσε ποιητές, φιλοσόφους, καλλιτέχνες και ηγεμονικές δυναστείες και αποτυπώθηκε με ανεξίτηλη μεγαλοπρέπεια σε ναούς, αγάλματα, νομίσματα και έργα τέχνης ολόκληρου του αρχαίου κόσμου.

Από την αρχαϊκή Ελλάδα μεταλαμπαδεύτηκε στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία και στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, από τον Μεσαίωνα στην Αναγέννηση και από τον Διαφωτισμό στον σύγχρονο κόσμο. Η αρχέτυπη μορφή του εξακολουθεί, ακόμη και σήμερα, να λειτουργεί ως ένα από τα θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομήθηκε η σύγχρονη αντίληψη του υπερήρωα.

Τριάντα και πλέον αιώνες αργότερα, στο λυκαυγές του 21ου αιώνα, η μυθική αύρα του Ηρακλή εξακολουθεί να επιβιώνει.

Έχει, λοιπόν, έρθει η στιγμή να τον γνωρίσουμε εκ νέου.

Όχι ως μία ακόμη απλοποιημένη ιστορία για παιδιά. Ούτε ως ένα αμιγώς φαντασιακό δημιούργημα ενός ανθρώπου με τεράστια σωματική δύναμη.

Αλλά ως ένα από τα κορυφαία πολιτιστικά αρχέτυπα που κληροδότησε ο ελληνικός πολιτισμός στην οικουμένη.

Η ΝΕΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

Η λέξη «εκστρατεία» παραπέμπει διαχρονικά σε μία οργανωμένη και συντονισμένη προσπάθεια με συγκεκριμένο σκοπό. Στην αρχαιότητα, οι εκστρατείες πραγματοποιούνταν για την κατάκτηση εδαφών και την επέκταση της ισχύος.

Η δική μας Εκστρατεία, όμως, ξεκινά για έναν εντελώς διαφορετικό σκοπό.

Δεν επιδιώκει να κατακτήσει τόπους.

Επιδιώκει να ενώσει ανθρώπους μέσω του πολιτισμού.

Δεν θα πραγματοποιηθεί εν όπλοις, αλλά με όχημα τη γνώση, την ιστορική έρευνα, την αρχαία γραμματεία, την εικόνα και τη σύγχρονη τεχνολογία.

Δεν έχει απέναντί της λαούς.

Έχει απέναντί της έναν κόσμο που χρειάζεται περισσότερο από ποτέ να θυμηθεί ότι διαφορετικοί πολιτισμοί μπορούν να συναντηθούν, να συνομιλήσουν και να αναγνωρίσουν ο ένας τον άλλον.

Γι’ αυτό και ονομάζεται:

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ως συμβολικός στρατηγός αυτής της Εκστρατείας δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από τον, παρ’ Ομήρω, θυμολέοντα Ηρακλή.

Ο ήρωας που ταξίδεψε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο της ελληνικής μυθολογικής παράδοσης επιστρέφει στις αυτοκρατορικές οδούς και ατραπούς που κάποτε έκαναν το όνομά του γνωστό στον αρχαίο κόσμο.

Μόνο που αυτή τη φορά ο άθλος του είναι διαφορετικός.

Να αναδείξει τον πολιτισμό.

Να εμπνεύσει.

Να ενώσει.

HERCULES MONECUS

Το εφαλτήριο της Εκστρατείας τοποθετείται στο περιλάλητο Πριγκιπάτο του Μονακό, έναν τόπο του οποίου η μακραίωνη παράδοση συνδέεται με τον Ηρακλή Μονοίκο — Hercules Monoecus στα λατινικά — από το προσωνύμιο του οποίου προέκυψε και η ονομασία του ίδιου του Πριγκιπάτου.

Έναν τόπο εμβληματικό, με ξεχωριστή θέση στην παγκόσμια σκηνή, του οποίου ο ιστορικός λιμένας, ο Port Hercule, φέρει εδώ και αιώνες το όνομα του Ηρακλέους.

Δεν είναι, επίσης, τυχαίο ότι στο έμβλημα της Επιτροπής Αντιφαρμακοδιέγερσης του Πριγκιπάτου — Comité Monégasque Antidopage (CMA) — αποτυπώνεται ο δεύτερος άθλος του ήρωα: η αναμέτρησή του με την πολυκέφαλη Λερναία Ύδρα.

Εκεί, λοιπόν, θα πραγματοποιηθεί η πρώτη και ιδιαίτερα σημαίνουσα πράξη της Εκστρατείας.

Το Μονακό, όμως, δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ο τόπος φιλοξενίας μιας πολιτιστικής εκδήλωσης. Αποτελεί το συμβολικό σημείο εκκίνησης μιας διεθνούς πολιτιστικής διαδρομής, σε έναν τόπο όπου συναντώνται η αρχαία ιστορία, η μεσογειακή παράδοση και η κοσμοπολίτικη αύρα.

Από εκεί η Εκστρατεία θα ακολουθήσει τα ίχνη του Ηρακλέους.

Θα διασχίσει τις παράκτιες περιοχές της Μεσογείου, θα περάσει από την Ιταλική και την Ιβηρική χερσόνησο και θα κινηθεί προς την ενδοχώρα της άλλοτε Κελτικής Ευρώπης, την Αφρικανική ήπειρο και, φυσικά, τα βάθη της Ασίας.

Κάθε χώρα μπορεί να αποτελέσει έναν νέο σταθμό.

Κάθε πόλη, ένα νέο κεφάλαιο.

Κάθε εκδήλωση, έναν νέο σύγχρονο άθλο του πολύαθλου ήρωα.

Σε κάθε τόπο, η ιστορία του Ηρακλή θα συναντά την ιστορία, τον πολιτισμό και την ιδιαίτερη ταυτότητα της εκάστοτε κοινωνίας.

Έτσι, η Εκστρατεία δεν θα μιλά μόνο για το παρελθόν.

Θα δημιουργεί διάλογο στο παρόν και θα θέτει τις προϋποθέσεις για ένα κοινό μέλλον.

ΟΙ ΔΩΔΕΚΑ ΑΘΛΟΙ ΗΤΑΝ ΜΟΝΟ Η ΑΡΧΗ

Η διεθνής εικόνα του Ηρακλή έχει, δυστυχώς, εγκλωβιστεί σε μία υπεργενικευμένη αφήγηση γύρω από την ολοκλήρωση των περίφημων Δώδεκα Άθλων του.

Πίσω, όμως, από τους Άθλους υπάρχει ένας πολιτιστικός κόσμος πολύ μεγαλύτερος.

Η Εκστρατεία φιλοδοξεί να αναδείξει το πραγματικό εύρος και τον διαχρονικό απόηχο των μυθικών κατορθωμάτων του ήρωα.

Δεν επιδιώκει μία επιπόλαιη ή αποσπασματική προσέγγιση μεμονωμένων πηγών και απόψεων. Δεν επιδιώκει εντυπωσιοθηρικές εκδηλώσεις ούτε άκρατο θεαθηνισμό.

Αντιθέτως, μέσα από τη μελέτη της ελληνορωμαϊκής γραμματείας — των αρχαϊκών ποιητών, μυθογράφων, ιστορικών, γεωγράφων, περιηγητών, ρητόρων, τραγωδών, χρονικογράφων και μεταγενέστερων σχολιαστών — επιδιώκεται μία αναλυτική και διεπιστημονική πορεία μέσα στον χρόνο.

Ο κεντρικός άξονας της έρευνας περιλαμβάνει:

• Αρχαίες πηγές μελέτης του μύθου: Έλληνες, Ρωμαίοι και Βυζαντινοί.

• Ο βίος του Ηρακλέους: Άθλοι, πάρεργα και πράξεις.

• Η οπτική της αρχαϊκής επικής ποίησης: Ιλιάδα, Οδύσσεια και Ησίοδος.

• Ηρακλής και Αργοναυτική Εκστρατεία.

• Φιλοσοφική ανάλυση των κατορθωμάτων του.

• Εθνολογική προσέγγιση.

• Συγκριτική μυθολογία.

• Η Οδός του Ηρακλέους στη βορειοδυτική Μεσόγειο.

• Η Άλωση της Τροίας από τον Ηρακλή: Ησιόνη και Λαομέδων.

• Γενεαλογική προσέγγιση: μυθικοί και ιστορικοί «απόγονοι».

• Οι παραδόσεις γύρω από την αποθέωσή του.

• Ο Ηρακλής στη Ρώμη, στην Καρχηδόνα και στη Μεσόγειο.

• Η παρουσία του στην αρχαία τραγωδία και κωμωδία.

• Η σύνδεσή του με τον αθλητισμό και τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

• Η επανερμηνεία του κατά την Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό.

• Η παρουσία του στην τέχνη και στους ευρωπαϊκούς βασιλικούς οίκους.

• Οι παραδόσεις που τον συνδέουν με την Ασία και την Αφρική.

• Η παρουσία του στην επιστήμη και την αστρονομία.

• Η χρήση της μορφής και του συμβολισμού του στην πολιτική και τον κινηματογράφο.

• Η γεωμυθολογική προσέγγιση του μύθου και η διεπιστημονική ερμηνεία των Άθλων.

Μέσα από αυτή την πορεία επιδιώκεται η επαναφορά του ηρωικού προτύπου του Ηρακλή στον σύγχρονο κόσμο.

Δεν επιδιώκεται η επιβολή μίας μοναδικής ερμηνείας του Ηρακλή, διότι μία τέτοια ερμηνεία δεν υφίσταται.

Επιδιώκεται, αντιθέτως, να αποκαλυφθεί το απίστευτο εύρος του πολιτιστικού κεφαλαίου που αντιπροσωπεύει.

Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΤΡΙΤΟΣ ΑΘΛΟΣ

Εδώ γεννιέται ίσως το σημαντικότερο κεφάλαιο της Εκστρατείας.

Οι δώδεκα Άθλοι ανήκουν, από καταβολής, στον Ηρακλή.

Ο δέκατος τρίτος, όμως, ανήκει σε εμάς.

Στη σύγχρονη ανθρωπότητα.

Ο Ηράκλειτος θεωρούσε την παιδεία έναν άλλο ήλιο για τους μορφωμένους, ενώ ο Δημόκριτος υποστήριζε πως χωρίς τη διδασκαλία ο άνθρωπος δεν μπορεί να κατακτήσει ούτε την τέχνη ούτε τη σοφία.

Αυτή ακριβώς είναι και η ηθική αποστολή της Εκστρατείας:

Να διδάξει.

Να μεταφυτεύσει γνώση και παιδεία στις επόμενες γενεές.

Να καταστήσει την ιστορία του Ηρακλέους προσιτή σε ένα παγκόσμιο κοινό, αποφεύγοντας την επιφανειακή προσέγγιση, τους φανατισμούς και τις αγυρτείες.

Να αξιοποιήσει τη σύγχρονη τεχνογνωσία χωρίς να καταλύσει την ανθρώπινη ακεραιότητα.

Να φέρει ανθρώπους από διαφορετικές κοινωνίες πιο κοντά στην αρχαία ελληνική γραμματεία και να δημιουργήσει γέφυρες ανάμεσα σε πολιτισμούς.

Και, πάνω απ’ όλα, να μετατρέψει τον θεατή από παθητικό ακροατή σε ενεργό συμμέτοχο μιας οικουμενικής πολιτιστικής πορείας.

Γιατί η μεγαλύτερη απειλή για έναν πολιτισμό δεν είναι μόνο η καταστροφή των μνημείων του.

Πρωτίστως είναι η λήθη.

Και απέναντι σε αυτόν τον διαρκή πνευματικό λήθαργο υπάρχει ένα πανίσχυρο όπλο:

Η αφήγηση.

Και, μέσα από αυτήν, η μεταλαμπάδευση του ηρωικού ιδεώδους.

ΜΙΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΑΦΗΣΕΙ ΙΧΝΟΣ

Ο βαθμός επιτυχίας της Εκστρατείας δεν θα αποτιμηθεί μόνο από τον αριθμό των ανθρώπων που θα παρακολουθήσουν τις εκάστοτε εκδηλώσεις.

Θα αποτιμηθεί κυρίως από την παρακαταθήκη που θα παραμείνει όταν οι προβολείς σβήσουν.

Η πραγματική φιλοδοξία αυτής της πολιτιστικής συνέργειας είναι κάθε σταθμός να πυροδοτεί μία αλληλουχία δράσεων και συνεργασιών μέσα από τη γνώση, το εκπαιδευτικό και οπτικοακουστικό υλικό και τη δημιουργία νέων πολιτιστικών δικτύων.

Με:

• Πανεπιστημιακά ιδρύματα.

• Μουσεία και μουσειακούς χώρους.

• Σχολεία και εκπαιδευτικούς οργανισμούς.

• Πολιτιστικά ιδρύματα.

• Ερευνητές και ακαδημαϊκούς.

• Καλλιτέχνες.

• Νέους ανθρώπους.

Με την πάροδο του χρόνου, διαφορετικοί φορείς θα μπορούν να συμμετέχουν σε μία κοινή πολιτιστική διαδρομή.

Κατά συνέπεια, η Εκστρατεία δεν θα αποτελεί μία σειρά ανεξάρτητων events.

Θα εξελιχθεί σε ένα διεθνές πολιτιστικό οικοσύστημα γύρω από τον Ηρακλή και τη διαχρονική διαδρομή του ελληνικού πολιτισμού.

ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΟΥΝ ΔΥΝΑΤΟ

Υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες η χρηματοδότηση ενός πολιτιστικού έργου αποτελεί πράξη υποστήριξης.

Και υπάρχουν, πολύ σπανιότερα, στιγμές κατά τις οποίες μπορεί να αποτελέσει πράξη παρακαταθήκης.

Αυτή η Εκστρατεία φιλοδοξεί να ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Μία χρηματοδότηση, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, μπορεί να αποτελέσει στρατηγική επένδυση στον πολιτισμό, στην παιδεία και στην κοινωνική συνοχή.

Σε μία εποχή κατά την οποία οι αξίες δοκιμάζονται, η διάδοση αυτού του διαχρονικού αρχετύπου μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη:

Τόνωση της ψυχικής ανθεκτικότητας

Ο σύγχρονος κόσμος αντιμετωπίζει πρωτοφανείς συλλογικές προκλήσεις σε πολλαπλά επίπεδα: κλιματική κρίση, γεωπολιτικές αναταράξεις, κοινωνικές πιέσεις και αυξανόμενη πνευματική και ψυχική κόπωση.

Ο ηρακλείος μύθος ενσαρκώνει την ικανότητα του ανθρώπου να αναμετράται με τη δυσκολία και να επιμένει μέχρι την υπέρβασή της.

Αποτελεί ένα διαχρονικό πρότυπο επιμονής και αντοχής.

Συλλογική δράση απέναντι στον ατομικισμό

Ο Ηρακλής των Θηβών παρουσιάζεται ως δύναμη εκπολιτισμού, απαλλάσσοντας την ανθρωπότητα από συμφορές και δεινά.

Η Εκστρατεία αναδεικνύει την αξία του αλτρουισμού, της κοινωνικής ευθύνης και της προστασίας του κοινού καλού.

Δίαυλος πολιτισμικής διπλωματίας

Η Εκστρατεία μπορεί να λειτουργήσει ως κοινός πολυεθνικός παρονομαστής, φέρνοντας διαφορετικούς λαούς σε διάλογο γύρω από πανανθρώπινες αξίες.

Ώθηση στην πολιτιστική οικονομία

Μέσα από τη δημιουργία σύγχρονου, πολυεπίπεδου εκπαιδευτικού και οπτικοακουστικού υλικού, μπορούν να ενεργοποιηθούν δημιουργικές βιομηχανίες, ενώ παράλληλα η νέα γενιά θα έρχεται σε επαφή με διαχρονικά πρότυπα και πολιτιστικά ερεθίσματα.

Γι’ αυτό δεν αναζητούμε απλώς χρηματοδότες.

Αναζητούμε ανθρώπους και θεσμούς που αντιλαμβάνονται ότι ο πολιτισμός δεν αποτελεί πολυτέλεια.

Αποτελεί μνήμη.

Αποτελεί ταυτότητα.

Αποτελεί παιδεία.

Αποτελεί διάλογο.

Και αποτελεί κληρονομιά προς τις γενιές που ακολουθούν.

Οι ιδρυτικοί υποστηρικτές της Εκστρατείας δεν καλούνται απλώς να χρηματοδοτήσουν μία σειρά εκδηλώσεων.

Καλούνται να συμβάλουν στη δημιουργία ενός πολιτιστικού έργου που μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει πολύ μετά την πρώτη βραδιά στο Μονακό.

Να βρεθούν στην αφετηρία.

Να συμβάλουν ώστε ένας αρχαίος μύθος να ακουστεί ξανά, αυτή τη φορά σε παγκόσμια κλίμακα.

Και κάποτε, όταν η Εκστρατεία θα έχει ταξιδέψει πολύ μακρύτερα από την αφετηρία της, να μπορούν να κοιτάξουν πίσω και να πουν:

«Ήμασταν εκεί από την αρχή.»

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ

Ο Ηρακλής μπορεί να πραγματοποίησε τους Άθλους του πριν από χιλιάδες χρόνια.

Κάθε εποχή, όμως, έχει τις δικές της Λερναίες Ύδρες.

Κάθε κοινωνία έχει τα δικά της εμπόδια.

Και κάθε άνθρωπος θα βρεθεί κάποια στιγμή αντιμέτωπος με μία πρόκληση που μοιάζει αδύνατο να ξεπεραστεί.

Ίσως γι’ αυτό ο Ηρακλής εξακολουθεί να μας αφορά.

Όχι επειδή μπορούμε να αποκτήσουμε τη δύναμή του.

Αλλά επειδή μπορούμε να αναγνωρίσουμε τον αγώνα του.

Η Πολιτιστική Εκστρατεία ξεκινά από το Μονακό.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη πού θα πραγματοποιηθεί ο τελευταίος της σταθμός.

Και αυτό συμβαίνει για έναν απλό λόγο:

Δεν υπάρχει τελευταίος σταθμός.

Ως διαχρονικό αρχέτυπο της ανθρώπινης βούλησης και της αέναης προσπάθειας για υπέρβαση των αντιξοοτήτων, ο Ηρακλής αντιπροσωπεύει τους αφανείς, καθημερινούς ήρωες.

Εκείνους που αναμετρώνται καθημερινά με τις δικές τους «Ερινύες» και τους δικούς τους «Άθλους», μετατρέποντας τον κάματο και την οδύνη σε ηθικό θρίαμβο και λύτρωση.

Πέρα από τη μυϊκή ρώμη, ο ενδοξότερος των ηρώων αντιπροσωπεύει την ψυχική σθεναρότητα και την ακατάλυτη προσπάθεια για αυτοβελτίωση.

Έτσι, το τελικό μήνυμα της Εκστρατείας αναπτύσσεται σε πολλαπλά επίπεδα:

Ψυχολογική ενδυνάμωση

Το παράδειγμά του διδάσκει ότι τα προβλήματα δεν είναι πάντοτε ανίκητα, όταν επιστρατεύονται η λογική, η υπομονή, η επιμονή και η στρατηγική σκέψη.

Ηθική διαπαιδαγώγηση

Εδώ αξίζει να θυμηθούμε το περίφημο σταυροδρόμι της ενηλικίωσής του, όπως μας το διέσωσε ο Πρόδικος, όπου ο Ηρακλής επέλεξε συνειδητά την Αρετή έναντι της Κακίας.

Επέλεξε τον δύσβατο δρόμο του καθήκοντος, της προσφοράς προς το κοινωνικό σύνολο και της αυτοθυσίας, αντί για την εύκολη οδό της απόλαυσης και της εφήμερης ηδονής.

Μία φιλοσοφία που αντανακλάται και στην πυθαγόρεια αντίληψη περί των επίπονων έργων και της αρετής.

Λύτρωση

Η υπόσταση του ήρωα δεν είναι τέλεια.

Ο Ηρακλής υποπίπτει σε τραγικά σφάλματα, με κορύφωση τη θανάτωση της οικογένειάς του σε κατάσταση μανίας.

Η πορεία του προς τους Άθλους είναι, επομένως, και μία πορεία εξιλέωσης.

Μία πορεία που αναδεικνύει την ανθρώπινη δυνατότητα για μεταμέλεια, προσπάθεια, αυτοϋπέρβαση και πνευματική αναγέννηση.

Όσο θα υπάρχουν νέες γενιές στις οποίες μπορεί να παραδοθεί η ιστορία του, η σκυταλοδρομία αυτή θα συνεχίζεται.

Όχι ως απλή αφήγηση.

Αλλά ως βίωμα.

Ο πρώτος των ηρώων ξεκινά εκ νέου στο σήμερα.

Όχι για έναν ακόμη άθλο δύναμης.

Αλλά για έναν άθλο μνήμης.

Έναν άθλο γνώσης.

Έναν άθλο πολιτισμού.

Αυτή τη φορά, όμως, δεν θα ταξιδέψει μόνος.

Ο συνεργισμός θα προκύψει από διαφορετικά σημεία της υφηλίου, από ανθρώπους, θεσμούς, επιστήμονες, καλλιτέχνες, εκπαιδευτικούς και νέες γενιές που θα επιλέξουν να γίνουν μέρος αυτής της διαδρομής.

Είθε η Εκστρατεία να αποτελέσει το σημείο αρμογής ανάμεσα στα αρχαία κλέη και τη σύγχρονη πραγματικότητά μας.

Είθε να αποτελέσει ένα νέο έναυσμα προς την πυθαγόρεια οδό, προς έναν βίο έμπλεο σοφίας, με άγκυρες τη φρόνηση, τη μεγαλοψυχία και την ανδρεία.

Και εις το διηνεκές.

Για τον υπέρτατο στρατηλάτη της Εκστρατείας, ο Λεύκιος Ανναίος Σενέκας το δήλωσε απερίφραστα:

“Quaeris Alcidae parem? Nemo est nisi ipse.”

«Ψάχνεις τον όμοιο του Αλκείδη; Κανείς δεν υπάρχει, παρά μόνο ο ίδιος.»

Ας ακολουθήσουμε, λοιπόν, το ακτινοβόλο παράδειγμά του.

Με σεβασμό στην Ιστορία.

Με πίστη στην Παιδεία.

Με όραμα για το μέλλον.

«Απαιτείται ηράκλεια προσπάθεια να καλύψει κανείς ολόκληρη την ιστορία του Ηρακλέους»

Lilio Gregorio Giraldi, Life of Hercules, 1539

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

ΟΔΟΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ

Από τον Μύθο στην Ανθρωπότητα.

Από το Μονακό στον Κόσμο.